Het leven na hersenletsel

Wanneer een familielid ziek wordt of letsel oploopt, heeft dat impact op het hele gezin en de naaste omgeving. Bij een chronische aandoening kunnen de gebruikelijke rollen, routines en verantwoordelijkheden binnen het gezin veranderen of verstoord raken. Neem even de tijd om stil te staan bij hoe de rollen binnen jouw gezin zijn veranderd. Welke nieuwe taken zijn erbij gekomen? En wat betekent dat voor jouw dagelijks leven?

Naar huis gaan

De revalidatie begint in het ziekenhuis en gaat thuis verder. Poliklinische behandeling duurt vaak langer dan opname in het ziekenhuis. Het behandelteam stelt doelen op die gericht zijn op het optimaal benutten van de mogelijkheden van de persoon met hersenletsel. Het is belangrijk om als naaste of verzorger realistische verwachtingen te hebben. Het behandelteam blijft beschikbaar voor vragen en ondersteuning bij de overgang naar het leven thuis.

Relaties

Naast lichamelijke zorg is vaak ook emotionele steun en gezelschap nodig. Tegelijk hebben verzorgers vaak nog andere verantwoordelijkheden, zoals werk, huishouden en zorg voor kinderen. Dat kan zwaar zijn en het aanpassen aan deze situatie is niet eenvoudig.

Wat kan helpen:

• Vraag om hulp wanneer dat nodig is

• Stel grenzen; je kunt niet alles tegelijk doen

• Plan elke dag iets om naar uit te kijken

• Neem regelmatig tijd voor jezelf

• Blijf contact houden met vrienden en familie

• Zorg goed voor je eigen gezondheid

• Raadpleeg een arts bij klachten

• Blijf bewegen; dit helpt tegen stress en vermoeidheid

• Leer ontspanningstechnieken

• Sluit je aan bij een lotgenotengroep

• Blijf humor gebruiken; lachen helpt om spanning te verminderen

Seksualiteit

Liefde, affectie en seksuele gevoelens zijn normaal. Wanneer deze niet goed begrepen of geuit worden, kan dat leiden tot verwarring of onzekerheid.

Na hersenletsel kan het moeilijk zijn om sociaal en lichamelijk gedrag op de juiste manier te tonen. Iemand kan bijvoorbeeld niet goed aanvoelen wanneer knuffelen of aanraken gepast is.

Relatieveranderingen ontstaan vaak al vroeg in het herstelproces. Rollen kunnen verschuiven, bijvoorbeeld naar een meer verzorgende rol. Dit kan gevoelens oproepen zoals verwarring, frustratie of verdriet.

Het kan helpen om hierover te praten met iemand die je vertrouwt. Open communicatie is belangrijk, omdat gezonde relaties een belangrijk onderdeel zijn van herstel. Soms is het nodig om duidelijker te communiceren over behoeften en grenzen.

Autorijden

Hersenletsel kan invloed hebben op vaardigheden die nodig zijn om veilig te rijden, zoals denken, zien, reageren en bewegen. Ook epileptische aanvallen kunnen een risico vormen.

In sommige gevallen moet iemand opnieuw getest worden voordat hij of zij weer mag rijden. Het rijbewijs kan tijdelijk of permanent worden ingetrokken. Overleg hierover altijd met een arts.

Terugkeer naar werk

Of iemand weer kan werken hangt af van de persoon en de ernst van het letsel. Hersenletsel kan invloed hebben op gedrag, emoties, communicatie en denkvermogen, wat werken moeilijk kan maken.

Werk (betaald of onbetaald) geeft structuur, sociale contacten en een gevoel van eigenwaarde. Mensen die weer aan het werk gaan, voelen zich vaak beter en zelfverzekerder.

Factoren die invloed hebben op terugkeer naar werk:

• Beschikbaarheid van werk

• Gezondheid

• Motivatie

• Lichamelijke mogelijkheden

• Aanpassingsvermogen

• Sociale vaardigheden

• Denkvermogen

• Inzicht in eigen beperkingen

• Interesse en vaardigheden

• Bereidheid om bij te leren

• Mogelijkheden tot aanpassing van werk of werkplek